Patron

 

Władysław Broniewski urodził się 17.12.1897 w Płocku. Tutaj spędził dzieciństwo i młodość. Ojciec był urzędnikiem bankowym i wcześnie obumarł syna (1902). Ciężar wychowania spoczął na matce, utrzymującej się z prowadzenia stancji dla uczennic i babce Lubowidzkiej, udzielającej lekcji gry na fortepianie. Młody Broniewski wyrastał w domu, gdzie żywe były tradycje patriotyczne i narodowowyzwoleńcze. Dziadek poety, Jan Bonifacy Broniewski brał udział w powstaniu listopadowym. Dwaj bracia babki Lubowidzkiej, swój udział w powstaniu styczniowym przypłacili życiem. Tradycja walk niepodległościowych, wielka poezja romantyczna Mickiewicza, Słowackiego, muzyka Chopina, twórczość C. K. Norwida, K. Ujejskiego, M. Romanowskiego, Maurycego Mochnackiego, M. Konopnickiej, S. Wyspiańskiego, S. Żeromskiego, echa rewolucji 1905 roku to świadectwa atmosfery w jakiej dojrzewał młody Broniewski. W kwietniu 1915 roku wyruszył Broniewski z niewielką grupą kolegów i przyjaciół na wojnę. Podjął służbę w Legionach Piłsudskiego. Po odmówieniu złożenia przysięgi na wierność Niemiec, został internowany wraz z innymi legionistami w obozie w Szczypiornie. W 1918 podjął przerwaną naukę, zdał maturę i rozpoczął na Uniwersytecie Warszawskim studia filozoficzne. Studia przerwał i ponownie wrócił do wojska, biorąc udział w walkach na wschodzie. Z wojska wyszedł w randze kapitana w 1921 roku. W następnych latach związał się z ruchem lewicowym. We wstępie do "biuletynu poetyckiego" "Trzy salwy" zamieścił swoją deklarację poetycką. Stał się poetą walki i niedoli polskiego robotnika, piewcą międzynarodowych tradycji rewolucyjnych. Swoim dorobkiem z okresu międzywojennego utrwalił swoją pozycję największego poety rewolucyjnego. Gdy wybuchła II wojna światowa opuścił Warszawę, kierując się na wschód w poszukiwaniu swojego pułku. W styczniu 1940 roku został, we Lwowie na podstawie donosu, oskarżony i osadzony w więzieniu radzieckim. Po wyjściu z więzienia w sierpniu 1941 roku brał udział w redagowaniu pisma "Polska" wydawanego przez polską ambasadę w Kujbyszewie. W kwietniu 1942 wstąpił do armii organizowanej w Związku Radzieckim przez generała Władysława Andersa i razem z nią wywędrował na Bliski Wschód. Jednak w armii otaczała go, jako osobę związaną z ruchem lewicowym, nieufność i ostracyzm. Musiał zrezygnować z czynnej służby. Do kraju wrócił po zakończeniu wojny. Powojenna twórczość Broniewskiego była kontynuacją jego dawnej poezji rewolucyjnej i osobistej. Otrzymał dwie nagrody państwowe (1950, 1955). Zmarł w Warszawie 10.02.1962 roku. W domu w którym mieszkał, utworzono Muzeum Władysława Broniewskiego. Liryka rewolucyjna Broniewskiego cechuje się silnym związkiem z problemami współczesności, stawiającą sobie za cel walkę (środkami poetyckimi) o nowy ład społeczny, skierowaną do odbiorcy ze środowisk robotniczych. Twórczość Broniewskiego, patriotyczna, mocno zakorzeniona w romantyzmie, odznaczała się dużym bogactwem i złożonością i nie sposób redukować jej do prostego przekazu ideologicznego. Liryka społeczna (Dymy nad miastem, poemat Komuna Paryska, Troska i pieśń, Krzyk ostateczny), patriotyczna (Bagnet na broń, Drzewo rozpaczające) i osobista (Mazowsze, Anka).

Informacje o poecie zostały podane w oparciu o książkę Jana Jakubowskiego. Władysław Broniewski Warszawa: Iskry, 1975.